W wyroku z 12 lutego 2026 r. w sprawie C-471/24 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej odniósł się do klauzul oprocentowania opartych na WIBOR. Rozstrzygnięcie osłabia tezę, według której samo odwołanie do tego wskaźnika czyni umowę wadliwą.
Co powiedział Trybunał
Zgodnie z analizą, którą przedstawiła kancelaria radców prawnych Aneta Ciechowicz-Jaworska i Bartłomiej Ślażyński, Trybunał wskazał dwie istotne rzeczy. Po pierwsze, bank nie ma obowiązku objaśniania konsumentowi szczegółów metodologii regulowanego wskaźnika referencyjnego. Po drugie, postanowienie odwołujące się do wskaźnika takiego jak WIBOR co do zasady nie tworzy znaczącej nierównowagi stron umowy.
Autorzy analizy podkreślają, że osią ewentualnego sporu nie jest więc legalność samego wskaźnika, lecz co najwyżej ocena konkretnych obowiązków informacyjnych w indywidualnej sprawie. A to, jak zaznaczają, samo w sobie nie przesądza jeszcze o abuzywności klauzuli odsetkowej.
Spór o podział na umowy przed i po 2018 roku
W debacie pojawia się teza, że przełomowe znaczenie ma moment wejścia w życie unijnego rozporządzenia BMR, a umowy zawarte wcześniej miałyby być słabsze prawnie. Kancelaria uznaje ten podział za sztuczny.
Argument jest następujący: nie istnieje stary i nowy WIBOR. Jest jeden wskaźnik, funkcjonujący od 1993 r. jako miara ceny pieniądza na rynku międzybankowym. Zmieniały się dokumentacja, procedury i otoczenie regulacyjne, ale istota wskaźnika pozostała ta sama. Autorzy porównują to do termometru, który można unowocześnić i doprecyzować sposób odczytu, ale nadal mierzy tę samą temperaturę.
Ważne zastrzeżenie
Przywołana analiza pochodzi od kancelarii, która reprezentuje określone stanowisko w tym sporze. Nie jest to opinia niezależnego arbitra ani wykładnia sądu. Traktujmy ją jako jedną z pozycji w toczącej się dyskusji, a nie jako stan rozstrzygnięty.
Praktyka orzecznicza w Polsce dopiero się kształtuje, a każda sprawa oceniana jest indywidualnie. Ten tekst nie stanowi porady prawnej.
Co z tego wynika dla firmy z kredytem
Przedsiębiorca spłacający kredyt ze zmiennym oprocentowaniem powinien wiedzieć o kilku rzeczach.
- Orzecznictwo dotyczące konsumentów nie przenosi się wprost na firmy. Ochrona przed klauzulami abuzywnymi ma inny zakres w obrocie profesjonalnym. To jedna z pierwszych rzeczy, o które warto zapytać prawnika.
- Nie podejmuj decyzji na podstawie nagłówków. Publikacje o sporach o WIBOR pochodzą często od kancelarii pozyskujących klientów. To nie znaczy, że są nierzetelne, ale znaczy, że mają interes w określonej narracji.
- Sprawdź, co realnie masz w umowie. Sposób ustalania oprocentowania, marża banku i zasady zmiany warunków bywają ważniejsze dla rachunku niż sam spór o wskaźnik.
Praktyczny wniosek
Dla większości firm najbardziej opłacalne jest skupienie się na tym, na co mają wpływ. Renegocjacja marży, sprawdzenie ofert refinansowania i uporządkowanie zabezpieczeń dają zwykle szybszy i pewniejszy efekt niż wieloletni spór sądowy o konstrukcję wskaźnika.
Jeśli jednak umowa budzi wątpliwości, warto ją pokazać prawnikowi niezwiązanemu ze stroną sporu i poprosić o ocenę ryzyka, a nie o obietnicę wyniku.
Źródło: PAP MediaRoom. Zdjęcie: Kancelaria Radców Prawnych Aneta Ciechowicz-Jaworska & Bartłomiej Ślażyński.
Dodaj komentarz