Składka chorobowa jest dla przedsiębiorcy dobrowolna, więc bywa pierwszą pozycją, na której oszczędza się przy porządkowaniu kosztów. Rachunek wygląda prosto: skoro rzadko choruję, to po co płacić. Pomija jednak sytuację, w której chory jest ktoś inny, a firma i tak staje.
Kto w ogóle może wnioskować
O zasiłek opiekuńczy mogą wystąpić wyłącznie osoby objęte ubezpieczeniem chorobowym, czyli te, od których wynagrodzenia odprowadzana jest składka chorobowa. Przy umowie o pracę ubezpieczenie to jest obowiązkowe. Przy umowie zlecenia, innej umowie agencyjnej oraz przy własnej działalności gospodarczej pozostaje dobrowolne, o czym przypomina serwis Prawo.pl.
Różnica jest zasadnicza. Pracownik ma tę ochronę z automatu i zwykle nawet się nad nią nie zastanawia. Przedsiębiorca musi do ubezpieczenia przystąpić i co miesiąc za nie zapłacić. Jeśli tego nie zrobi, nie otrzyma ani zasiłku chorobowego, ani opiekuńczego, niezależnie od tego, jak długo prowadzi firmę i ile składek odprowadził na pozostałe tytuły.
Opieka to nie tylko chore dziecko
„Warto płacić składkę na to ubezpieczenie, gdyż z tego ubezpieczenia możemy korzystać nie tylko w sytuacji, gdy sami zachorujemy, ale także wtedy, gdy musimy zaopiekować się chorym członkiem rodziny, np. dzieckiem, małżonkiem, rodzicem, bratem czy teściową. Wówczas za czas opieki będzie nam przysługiwał zasiłek opiekuńczy”, powiedziała serwisowi Prawo.pl Iwona Kowalska-Matis, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS województwa dolnośląskiego.
Katalog osób objętych opieką jest więc wyraźnie szerszy, niż podpowiada potoczne rozumienie tego świadczenia. W praktyce dotyczy to sytuacji, które w małej firmie zdarzają się regularnie: zabieg u rodzica, choroba współmałżonka prowadzącego część spraw firmowych, kilka dni przy chorym dziecku w środku sezonu.
Sześćdziesiąt dni w roku na całą rodzinę
ZUS podkreśla, że łączny okres wypłaty zasiłku opiekuńczego nie może przekroczyć 60 dni w roku kalendarzowym. Limit ten nie zależy ani od liczby osób uprawnionych do zasiłku, ani od liczby dzieci czy członków rodziny wymagających opieki. Zasiłek przysługuje przy tym niezależnie od okresu ubezpieczenia.
Ostatni element bywa pomijany, a jest korzystny: nie ma tu okresu wyczekiwania znanego z innych świadczeń. Z drugiej strony limit 60 dni jest pulą wspólną, więc rodzina z dwójką dzieci nie dostaje dwóch osobnych puli. Przy planowaniu obsady w firmie lepiej liczyć ten limit raz, a nie przez liczbę osób pod opieką.
Czego nie widać w oszczędności na składce
W jednoosobowej działalności przerwa w pracy oznacza zwykle brak przychodu, a nie przesunięcie zadań na kogoś innego. Zasiłek opiekuńczy nie zastąpi obrotu, ale pokrywa część luki właśnie w tych dniach, w których nikt nie fakturuje. To jest realna treść decyzji o dobrowolnym ubezpieczeniu i dlatego trzeba ją podjąć wcześniej, a nie w dniu, w którym zdarzenie już nastąpiło.
Osobna sprawa dotyczy osób pracujących na zleceniu, w tym podwykonawców stale współpracujących z jedną firmą. One również przystępują do ubezpieczenia chorobowego dobrowolnie i równie często z niego rezygnują, nie wiedząc, że tracą przy tym prawo do opieki nad bliskim.
Jeżeli zatrudniasz
Dla pracodawcy ten sam przepis ma inną stronę. Pracownik na umowie o pracę ma ubezpieczenie chorobowe obowiązkowo, więc prawo do kilkudziesięciu dni opieki w roku jest elementem ryzyka kadrowego, które po prostu trzeba uwzględnić w grafiku. Zamiast traktować takie nieobecności jako zdarzenia nadzwyczajne, lepiej z góry ustalić, kto przejmuje najważniejsze obowiązki i gdzie leżą dostępy do systemów. Przy dwóch, trzech osobach w zespole brak takiego ustalenia potrafi zatrzymać obsługę klientów na kilka dni.
Przy porządkowaniu obciążeń przedsiębiorcy przydaje się też zrozumienie pozostałych tytułów, w szczególności tego, czym jest składka zdrowotna i od czego zależy jej wysokość oraz jak działa ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Warto też uporządkować kontakt z urzędami, bo od tej jesieni obowiązują e-Doręczenia, a wnioski do CEIDG składa się wyłącznie online.
Źródło: PAP MediaRoom, Prawo.pl
