Faktura proforma vs zaliczkowa – kiedy ktorej uzyc w 2026

3 min czytania

Klient prosi o „proforme” – co to znaczy? Mozesz wystawic? A jezeli chce zaliczke? Te dwa dokumenty czesto sa mylone, a roznica jest fundamentalna. Sprawdzmy realnie.

Faktura proforma – co to jest

Proforma to dokument informacyjny – nie ksiegowy. Pokazuje co i za ile zamierzasz sprzedac. NIE jest podstawa do plat VAT ani ksiegowan kosztow.

Cechy:

  • Nie generuje obowiazku podatkowego
  • Nie trzeba jej ksiegowac (ani Ty, ani odbiorca)
  • Termin platnosci – dowolny
  • Wysylasz przed wykonaniem uslugi/dostawa
  • Klient placi – dopiero wtedy wystawiasz prawdziwa fakture VAT

Kiedy uzywac proformy

  • Klient nowy, prosi o wycene „z numerem”
  • Przedstawiasz oferte (oficjalniej wyglada niz email)
  • Klient potrzebuje dokumentu do BOK swojej firmy
  • Klient chce zaplacic najpierw, potem dostac realna fakture
  • Sprzedaz miedzynarodowa (czesto wymagana)

Faktura zaliczkowa – co to jest

Faktura zaliczkowa to realny dokument ksiegowy. Wystawiana po otrzymaniu zaliczki, dokumentuje czesc przyszla sprzedaz.

Cechy:

  • Generuje obowiazek podatkowy (VAT do zaplaty)
  • Musisz zaksiegowac (przychod)
  • Klient moze odliczyc VAT od razu
  • Wystawiana W CIAGU 15 DNI od otrzymania zaliczki
  • Po wykonaniu uslugi – wystawiasz fakture KONCOWA (na pozostala kwote)

Kiedy uzywac faktury zaliczkowej

  • Klient zaplacil cale lub czesc kwoty z gory
  • Praktycznie zawsze przy duzych zamowieniach z zaliczka
  • Uslugi rozkrojone na etapy (np. budowa, IT projekty)
  • Wymagana przy wyrobach gotowych (otrzymujesz zaplate przed wysylka)

Praktyczny przyklad

Zamowienie: produkcja mebli na zamowienie za 50 000 zl brutto (40 650 zl netto + 9 350 zl VAT)

Wariant 1: tylko proforma

  1. Wysylasz klientowi proforme na 50 000 zl – NIE ksiegujesz
  2. Klient placi cala kwote
  3. Wystawiasz prawdziwa fakture VAT – dopiero TERAZ obowiazek podatkowy
  4. Ksiegujesz fakture VAT (przychod, VAT do urzedu)

Wariant 2: zaliczka 30% + reszta

  1. Wysylasz oferte (lub proforme) na 50 000 zl
  2. Klient placi zaliczke 15 000 zl
  3. Wystawiasz fakture zaliczkowa na 15 000 zl – ksiegujesz przychod, plac VAT
  4. Wykonujesz uslugi, wysylasz meble
  5. Wystawiasz fakture koncowa na 35 000 zl (reszta) – ksiegujesz przychod, plac VAT
  6. Klient placi 35 000 zl

Co MUSI byc na proformie

  • Slowo „PRO FORMA” widoczne (pelne, nie skroty)
  • Dane Twoje i klienta
  • Pozycje, ilosci, ceny netto, VAT, brutto
  • Sposob i termin platnosci
  • Numer (osobna seria, nie zarejestrowana)
  • Adnotacja: „Niniejszy dokument NIE jest faktura w rozumieniu ustawy o VAT”

Co MUSI byc na fakturze zaliczkowej

  • Nazwa „Faktura zaliczkowa” lub „Faktura VAT zaliczkowa”
  • Standardowe elementy faktury VAT
  • Numer faktury w cigle z innymi fakturami
  • NIP, dane Twoje i klienta
  • Opis przedmiotu zaliczki (nie tylko „zaliczka”)
  • Kwota zaliczki netto, VAT, brutto
  • Procent przedplaty (np. 30% z 50 000 zl)

Faktura koncowa

Po pelnym wykonaniu uslugi/dostawie wystawiasz fakture koncowa:

  • Caly kwota zamowienia
  • Odejmujesz pobrane zaliczki
  • Wskazujesz numery i daty faktur zaliczkowych
  • Ksiegujesz pozostala kwote

Najczestsze bledy

  1. Ksiegowanie proformy jako przychod (BLAD! generuje niepotrzebny VAT)
  2. Brak adnotacji „NIE jest faktura” na proformie
  3. Wystawianie faktury zaliczkowej przed otrzymaniem zaliczki
  4. Wystawianie faktury zaliczkowej po 15 dniach od zaliczki (kara od US)
  5. Wystawianie fakture koncowej bez odjecia zaliczek
  6. Mylne numerowanie (proforma i prawdziwe faktury w tej samej serii)

Czy klient moze odliczyc VAT z proformy

NIE. Proforma nie daje prawa do odliczenia VAT. Dopiero faktura VAT (lub zaliczkowa) daje takie prawo. To czesto myli klientow – upewnij sie, ze rozumieja.

Dodaj swoja firme do katalogu Laczymy Biznes

Laczymy Biznes to bezplatny katalog ponad 20 000 polskich firm w 50+ branzach. Dodanie wizytowki zajmuje 5 minut i daje Ci widocznosc w Google. Dodaj firme za darmo i docieraj do nowych klientow.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *